BK8 – รอยด่างพร้อยของของสะสม: เมื่อเสื้อฟุตบอลโลกตัวละ 375 ดอลลาร์จาก FIFA ไม่ตอบโจทย์แฟนบอล
สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ หรือ ฟีฟ่า (FIFA) ได้เปิดตัวชุดแข่งขันคอลเลกชันพิเศษ ลิมิเต็ดอิดิชัน ประจำเมืองเจ้าภาพฟุตบอลโลกผ่านเว็บไซต์ทางการเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา โดยตั้งราคาไว้สูงถึง 375 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อตัว (ประมาณ 13,000 กว่าบาท) แน่นอนว่าตัวเลขระดับนี้เรียกเสียงวิจารณ์บนโซเชียลมีเดียได้อย่างรวดเร็ว แต่หากวิเคราะห์เจาะลึกในวงการของสะสม “ราคา” อาจไม่ใช่ปัญหาหลักที่ทำให้คอลเลกชันนี้ยังคงค้างสต็อก
คอลเลกชันความหวัง 6 ล้านดอลลาร์ ฟีฟ่าตั้งเป้าผลิตเสื้อประจำเมืองเจ้าภาพทั้ง 16 เมือง โดยจำกัดจำนวนเพียงเมืองละ 999 ตัว หากขายหมดเกลี้ยงทั้ง 15,984 ตัว คอลเลกชันนี้จะสร้างรายได้เข้าองค์กรเกือบ 6 ล้านดอลลาร์
ลอตแรกที่เปิดจำหน่ายประกอบด้วย 4 เมือง ได้แก่ นิวยอร์ก/นิวเจอร์ซีย์, บอสตัน, ซีแอตเทิล และแคนซัสซิตี้ ส่วนเมืองที่เหลือยังคงถูกเบลอภาพพร้อมข้อความ “Coming soon”
ความพิเศษของเสื้อชุดนี้คือการดึงดีไซน์มาจากโปสเตอร์ศิลปะอย่างเป็นทางการของแต่ละเมือง หน้าอกประดับด้วยตราสัญลักษณ์ “Football unites the world” (ฟุตบอลรวมโลกเป็นหนึ่ง) แขนซ้ายมีสโลแกนประจำเมือง และด้านหลังสกรีนโลโก้ฟุตบอลโลกขนาดใหญ่พร้อมชื่อเมือง ตัวเสื้อใช้วัสดุเกรดนักกีฬา ระบายเหงื่อได้ดี และมีเทคโนโลยี NFC เพื่อปลดล็อกคอนเทนต์ดิจิทัลสุดเอ็กซ์คลูซีฟ
ยิ่งไปกว่านั้น สินค้าจะถูกจัดส่งใน “กล่องพรีเมียม” ที่บรรจุใบรับรองของแท้ (Certificate of Authentication) ไม้แขวนเสื้อสั่งทำพิเศษ หนังสือคู่มือสำหรับนักสะสม และแพ็กเกจจิงหรูหรา ซึ่งฟีฟ่านับรวมสิ่งเหล่านี้เป็นมูลค่าเพิ่มของสินค้า
เมื่อ “ราคา” ไม่ใช่ปัญหาหลัก แต่เป็น “ความสวยงาม” และ “ปริมาณ” แม้จะจัดเต็มระดับวีไอพี แต่ผ่านไปกว่า 24 ชั่วโมง เสื้อทั้ง 4 เมืองกลับยังไม่มีทีท่าว่าจะขายหมด (Sold Out) ในทุกไซส์ คำถามคือทำไม?
ในยุคที่การ์ดสะสมซื้อขายกันในราคาหลักล้านดอลลาร์ หรือแม้แต่เสื้อฟุตบอลทีมชาติแบบปกติของ Adidas และ Nike ที่ผลิตออกมาจำนวนมหาศาลก็ยังขายกันในราคา 150 – 175 ดอลลาร์ (โดยที่ไม่มีสกรีนชื่อหรือเบอร์ด้วยซ้ำ) การตั้งราคา 375 ดอลลาร์สำหรับของสะสมลิมิเต็ดจึงไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด
แต่สิ่งที่วงการสตรีทแวร์และของสะสมให้ความสำคัญสูงสุดมีอยู่ 2 ปัจจัยคือ “รูปลักษณ์ที่ดึงดูดใจ” (Eye appeal) และ “จำนวนการผลิต” (Supply)
- ดีไซน์สอบตก: แม้ลวดลายบนโปสเตอร์จะดูสวยงามในกรอบรูป แต่เมื่อนำมาจัดวางลงบนเสื้อฟุตบอลจริง ผลลัพธ์ที่ได้กลับไม่ลงตัว แฟนบอลจำนวนมากบนโซเชียลมีเดียรู้สึกพ้องกันว่ามัน “ไม่เท่” และสำหรับของสะสมแล้ว ถ้าหน้าตาไม่ดึงดูด ความต้องการซื้อก็จะหายไปในทันที
- ผลิตเยอะเกินไปสำหรับคำว่าลิมิเต็ด: หากฟีฟ่ามั่นใจในดีไซน์นี้ พวกเขาควรสร้างความหายากให้มากกว่านี้ ตัวเลข 999 ตัวต่อเมืองนั้นถือว่าสูงเกินไปสำหรับการเป็นของสะสมระดับพรีเมียม หากพวกเขาลดจำนวนลงเหลือเพียง 50 ตัว หรือ 10 ตัวต่อเมือง ต่อให้ดีไซน์จะดูขัดตาแค่ไหน สินค้าก็อาจจะถูกแย่งซื้อจนหมดเกลี้ยงภายในพริบตาเพื่อการเก็งกำไร
บทสรุปของการก้าวพลาด แม้เว็บไซต์ของฟีฟ่าจะพรรณนาว่า “นี่เป็นมากกว่าเสื้อแข่ง แต่มันคือช่วงเวลาที่ถูกเก็บรักษาไว้” ทว่าแฟนบอลในตอนนี้กลับไม่ได้รู้สึกอยากจะร่วมเก็บรักษาช่วงเวลานี้ด้วยวิธีดังกล่าว
ในอนาคต เมื่อทัวร์นาเมนต์เริ่มต้นขึ้นและบรรยากาศความตื่นเต้นปกคลุมไปทั่ว เสื้อเหล่านี้อาจจะค่อยๆ ขายจนหมดและมีนักสะสมตามหาจนมูลค่าเพิ่มขึ้นในภายหลัง ซึ่งอาจทำให้เสียงวิจารณ์ในวันนี้ดูเป็นเรื่องตลกไปเลยก็ได้
แต่สำหรับสถานการณ์ปัจจุบัน ปฏิเสธไม่ได้ว่านี่คือการคำนวณที่ผิดพลาดของฟีฟ่า ที่กำลังพยายามผลักดันของสะสมที่ดีไซน์ไม่ดึงดูดตา ผลิตในปริมาณที่มากเกินไป แม้จะพยายามกู้สถานการณ์ด้วยไม้แขวนเสื้อแบบพิเศษหรือกล่องสุดหรู ก็ดูเหมือนจะยังไม่สามารถเอาชนะใจแฟนบอลได้ในเวลานี้
