BK8 – ชำแหละกฎลูกหนังใหม่ IFAB: ปฏิวัติวงการ หรือแค่หาเรื่องปวดหัวเพิ่ม?
เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เหล่าผู้ออกกฎกติกาฟุตบอลได้มารวมตัวกันเพื่อหาทาง “ซ่อมแซม” กีฬาที่สวยงามที่สุดในโลก โดยมีเป้าหมายเพื่อ “ปรับปรุงความลื่นไหลของเกมและพฤติกรรมนักเตะ” เพื่อให้ฟุตบอลยังคง “รวดเร็ว ยุติธรรม และมีพลวัต”
การเปลี่ยนแปลงกฎที่จะเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ศึกฟุตบอลโลกเป็นต้นไป ครอบคลุมตั้งแต่การนำระบบ “นับถอยหลัง” มาใช้เพื่อจัดการพวกชอบถ่วงเวลา ไปจนถึงการเพิ่มอำนาจให้ VAR สามารถแทรกแซงการแจกใบเหลืองที่สองและการให้ลูกเตะมุมที่ผิดพลาดได้
แต่คำถามคือ กฎใหม่ที่ให้สัตยาบันโดยคณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ (IFAB) เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา จะทำให้เกม “ดีขึ้น” จริงๆ หรือไม่? เรามาวิเคราะห์กันทีละประเด็นครับ
1. จัดการพวกถ่วงเวลา: นับถอยหลัง (Countdown) สำหรับ ลูกตั้งเตะ, ทุ่มบอล และเปลี่ยนตัว
ต้องให้เครดิตกับ “กฎ 8 วินาที” ที่นำมาใช้บังคับผู้รักษาประตูในฤดูกาลนี้ ถือว่าประสบความสำเร็จด้วยดี แต่ปัญหาการถ่วงเวลายังคงระบาดหนัก โดยเฉพาะจังหวะเตะเปิดเกมจากเส้นประตู (Goal kicks), การทุ่มบอล และการเปลี่ยนตัว ซึ่งตอนนี้ IFAB จะนำระบบ “นับถอยหลัง” มาใช้ในสถานการณ์เหล่านี้ด้วย
จุดที่น่ากังวล: สำหรับลูกเตะเปิดเกมและการทุ่ม อำนาจจะไปอยู่ที่ดุลยพินิจของผู้ตัดสินว่า “มองว่า” มีการจงใจถ่วงเวลาหรือไม่ ก่อนจะเริ่มนับถอยหลัง 5 วินาที สิ่งนี้อาจนำไปสู่ปัญหา ความไม่เป็นมาตรฐาน (Inconsistency) สมมติว่านักเตะที่ถนัดทุ่มไกลต้องวิ่งข้ามฝั่งมาทุ่ม เขาควรได้เวลาเพิ่มหรือไม่? แล้วถ้าลูกบอลตกน้ำไปล่ะ จะเริ่มจับเวลาตอนไหน?
ส่วนกฎการเปลี่ยนตัว ที่บังคับให้นักเตะต้องออกจากสนามภายใน 10 วินาที หากทำไม่ได้ ตัวสำรองจะต้องรอจนกว่าบอลจะตายในครั้งหน้า (หลังจากผ่านไป 1 นาที) ถือเป็นกฎที่สมเหตุสมผลและนำไปปฏิบัติได้ง่ายมาก
-
คำตัดสิน: 50/50 (กฎเปลี่ยนตัวเวิร์ก แต่กฎทุ่มบอล/ลูกตั้งเตะน่าจะวุ่นวาย)
2. กฎล้ำหน้าสไตล์ ‘เวนเกอร์’ (Wenger’s Law)
อาร์แซน เวนเกอร์ เสนอไอเดียนี้มา 6 ปีแล้ว และดูเหมือนว่ามันจะสร้างปัญหามากกว่าแก้ปัญหา กฎล้ำหน้าปัจจุบันคือ: หากส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย (ที่ใช้ทำประตูได้) ล้ำหนังกองหลังตัวสุดท้าย ถือว่าล้ำหน้า กฎของเวนเกอร์ (Daylight Rule) คือ: หากส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย (ที่ใช้ทำประตูได้) อยู่ในระนาบเดียวกับ กองหลังตัวสุดท้าย ถือว่า ไม่ล้ำหน้า (ต้องหลุดไปทั้งตัวถึงจะล้ำ)
สถิติจาก IFAB ระบุว่า หากใช้กฎนี้ จะมี 11 ประตูในพรีเมียร์ลีกฤดูกาลนี้ที่ถูกเป่าล้ำหน้าไปแล้ว กลับมาเป็นประตูที่ถูกต้อง แต่มันไม่ได้ง่ายแบบนั้นหรอกครับ เพราะทีมต่างๆ ย่อมปรับแท็กติกมารับลึกขึ้น (Low block) อย่างแน่นอน
ดาร์เรน แคนน์ อดีตผู้ช่วยผู้ตัดสินระดับฟุตบอลโลกและพรีเมียร์ลีก ชี้ให้เห็นถึงปัญหาในทางปฏิบัติว่า “มันเป็นไปไม่ได้เลยที่ผู้ช่วยผู้ตัดสินจะกะระยะด้วยสายตาแบบนั้น โดยเฉพาะในกรอบเขตโทษที่ผู้เล่นยืนเบียดกันจนมองไม่เห็นขาหลังของกองหน้า มันจะยิ่งทำให้ VAR ต้องใช้เวลาเช็กนานขึ้นไปอีก”
-
คำตัดสิน: ไม่เวิร์ก (รอชมการทดลองใช้ในลีกแคนาดาเร็วๆ นี้)
3. อัปเกรด VAR: เช็กความถูกต้องของ ‘ลูกเตะมุม’
ฟีฟ่าต้องการดันเรื่องนี้ให้ทันฟุตบอลโลก แต่พรีเมียร์ลีกไม่ค่อยเห็นด้วย ทุกวันนี้เราเสียเวลาไปกับการเช็ก VAR มากพอแล้ว การต้องมาหยุดเกมเพื่อเช็กว่าใครเตะบอลออกหลังเป็นคนสุดท้ายก่อนได้ลูกเตะมุม จะยิ่งทำลายจังหวะของเกมให้ขาดตอนหนักกว่าเดิม
-
คำตัดสิน: ไม่เอาเด็ดขาด (หยุดเพิ่มงานให้ VAR ได้แล้ว)
4. อัปเกรด VAR: เช็ก ‘ใบเหลืองที่สอง’
เป็นเรื่องน่าประหลาดใจที่ IFAB ปล่อยให้ช่องโหว่เบ้อเริ่มนี้คงอยู่มานานหลายปี กรณีศึกษาที่ชัดเจนที่สุดเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อ 2 สัปดาห์ก่อนในกัลโช่ เซเรีย อา เมื่อ ปิแอร์ กาลูลู (ยูเวนตุส) โดนใบเหลืองที่สองไล่ออกจากสนาม โทษฐานไปดึงเสื้อ อเลสซานโดร บาสโตนี่ (อินเตอร์ มิลาน) ทั้งที่ภาพช้าเห็นชัดเจนว่าไม่มีการโดนตัวกันเลยแม้แต่น้อย แต่ VAR กลับแทรกแซงไม่ได้เพราะเป็นแค่ “ใบเหลือง” การแก้กฎข้อนี้คือความยุติธรรมที่แท้จริง
-
คำตัดสิน: เห็นด้วยอย่างยิ่ง!
5. นอนเจ็บเหรอ? เชิญไปพักข้างสนาม 1 นาที
เพื่อแก้ปัญหาแท็กติกแกล้งเจ็บเพื่อทำลายจังหวะคู่แข่ง กฎใหม่ระบุว่า หากผู้เล่น (เอาต์ฟิลด์) ต้องปฐมพยาบาลในสนาม จะต้องออกไปปฐมพยาบาลข้างสนามและ ห้ามกลับเข้ามาเป็นเวลา 1 นาทีเต็ม (ยกเว้นเจ็บหัว, ผู้รักษาประตูเจ็บ หรือโดนทำฟาวล์รุนแรงจนคู่แข่งโดนใบ)
ในเมเจอร์ลีก ซอคเกอร์ (MLS) กฎนี้ใช้เวลา 2 นาที ซึ่ง ลิโอเนล เมสซี่ เคยหัวเสียมาแล้วที่ต้องออกไปรอนานขนาดนั้น การปรับลดลงมาเหลือ 1 นาทีโดย IFAB ถือเป็นตัวเลขที่สมเหตุสมผล และช่วยลดพฤติกรรมสำออยได้อย่างแน่นอน
-
คำตัดสิน: เห็นด้วย
กฎที่ควรแก้ แต่ IFAB ยังไม่ได้แก้
“แท็กติกขอเวลานอกผ่านผู้รักษาประตู” เราเห็นกันจนชินตา: ผู้จัดการทีมอยากแก้เกม -> ส่งซิกให้ผู้รักษาประตูทิ้งตัวลงไปนอนเจ็บ -> แพทย์วิ่งลงไปดูอาการ -> นักเตะเอาต์ฟิลด์วิ่งไปกินน้ำและฟังแผนจากผู้จัดการทีมข้างสนาม
มันคือ “Tactical Timeout” แบบเนียนๆ ที่กุนซือหลายคนชอบใช้ เพราะผู้รักษาประตูเป็นตำแหน่งเดียวที่ไม่ต้องออกไปปฐมพยาบาลข้างสนาม IFAB ยังคงหาทางออกเรื่องนี้ไม่ได้ ซึ่งวิธีแก้ง่ายๆ คือ หากผู้รักษาประตูต้องปฐมพยาบาล ทีมนั้นจะต้องส่งผู้เล่นเอาต์ฟิลด์ออกไปพักข้างสนาม 1 นาทีเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยน รับรองว่าพฤติกรรมนี้จะหายวับไปทันที!
ท้ายที่สุด วงการฟุตบอลก็ยังคงต้องลองผิดลองถูกกันต่อไป กฎบางข้ออาจสร้างความยุติธรรม แต่บางข้อก็อาจพรากเอาอารมณ์และเสน่ห์ดั้งเดิมของเกมไป คงต้องรอดูกันว่าในฟุตบอลโลกที่กำลังจะมาถึง กติกาใหม่เหล่านี้จะสอบผ่านหรือสอบตกในสายตาของแฟนบอลทั่วโลกครับ
